آش‌ها و پلوهای معروف یزد: معرفی کامل غذاهای سنتی این استان
یزد به دلیل اقلیم کویری و خشک، فرهنگ غذایی بسیار هوشمندانه‌ای دارد. در سفره یزدی، استفاده از حبوبات، گیاهان دارویی و چاشنی‌های ملس (مثل سرکه و شیره) برای مقابله با گرمای کویر بسیار رایج است. آش‌ها در یزد تنوع خیره‌کننده‌ای دارند و پلوها با ترکیبات مقوی و گرم تهیه می‌شوند.
در ادامه، معرفی کامل آش‌ها و پلوهای اصیل یزد را می‌خوانید.
۱. آش‌های معروف یزد (تنوع بی‌نظیر حبوبات و سبزی)
آش شولی (معروف‌ترین نماد یزد)
«شولی» محبوب‌ترین آش یزد است که در تمام فصول سال میل می‌شود.
-
ترکیبات: اسفناج، شوید، برگ چغندر، شمبلیله، بنشن (عدس و ماش) و اوماج (آرد مخلوط با آب).
-
چاشنی: راز خوشمزگی شولی در چاشنی آن است؛ یزدی‌ها آن را با سرکه و شیره انبار یا رب انار فراوان میل می‌کنند.
آش کدو (ویژه فصل سرما)
این آش بسیار مقوی و برای تقویت سیستم ایمنی عالی است.
-
ترکیبات: کدو حلوایی، ماش، لوبیا، برنج و پیازداغ فراوان.
-
طعم: طعمی ملایم و شیرین دارد که با کشک و نعنا‌داغ تزئین می‌شود.
آش ماش
آشی که بیشتر در منطقه «مهریز» یزد رواج دارد و معمولاً به عنوان صبحانه در روزهای سرد زمستان سرو می‌شود.
-
ترکیبات: ماش، برنج، سبزی آش و گاهی گوشت چرخ‌کرده.
آش آبغوره (آش گندم)
این آش که به «آش جو» یا «آش گندم» یزدی نیز معروف است، در مراسم‌های مذهبی و به عنوان نذری جایگاه ویژه‌ای دارد.
-
ویژگی: استفاده از نخود، لوبیا، عدس، گندم پوست‌کنده و چاشنی فراوان آبغوره که طعمی خنک و اشتهاآور به آن می‌دهد.
۲. پلوهای اصیل و مقوی یزدی
قیمه یزدی (قیمه نخود)
اگرچه نام آن قیمه است، اما با قیمه تهرانی کاملاً متفاوت است. این غذا پادشاه سفره‌های مجلسی یزد است.
-
تفاوت اصلی: به جای لپه از نخود دو نیم شده استفاده می‌شود.
-
ترکیبات: گوشت گوسفندی، نخود، لیمو عمانی، زعفران و دارچین فراوان. این خورش در کنار پلو زعفرانی سرو می‌شود.
ته‌چین یزدی
ته‌چین در یزد به روشی متفاوت از ته‌چین مرغ رایج پخته می‌شود.
-
محتویات: معمولاً با گوشت گوسفندی چرب، بادمجان سرخ شده و ماست فراوان تهیه می‌شود و ته دیگ آن بسیار ضخیم و لذیذ است.
پلو توگی (ارزن پلو)
«توگی» در گویش محلی به معنای ارزن است. این غذا یادگار دوران کم‌آبی و سختی کویر است که اکنون به عنوان یک غذای نوستالژیک و سالم شناخته می‌شود.
-
ترکیبات: ارزن، عدس، پیازداغ و گاهی گوشت قیمه شده.
مِشتِ برنج (کوفته برنجی یزدی)
نوعی غذای پلویی که به صورت کوفته‌های کوچک آماده می‌شود.
-
ترکیبات: برنج، سبزی‌های معطر (ترخون و مرزه)، لپه و گوشت که در مرکز آن آلو یا گردو قرار می‌دهند و در سسی از رب انار می‌پزند.
۳. غذاهای نونی و مکمل‌های سفره
کوفته لپه یزدی
شباهت زیادی به کوفته تبریزی دارد اما از نظر ادویه‌جات و چاشنی متفاوت است. در مواد اولیه آن از تخم‌مرغ، سیب‌زمینی و سبزیجات معطر استفاده می‌شود.
نمک سبز یزدی (سیر و سداب)
یکی از چاشنی‌های قدیمی یزد که با نان و پنیر یا در کنار آش‌ها مصرف می‌شود و خاصیت درمانی زیادی در طب سنتی دارد.
جدول راهنمای طعم‌های یزد
کجا این غذاها را امتحان کنیم؟
برای چشیدن طعم واقعی این غذاها در یزد، رستوران تالار یزد (قهوه‌چی)، رستوران هتل داد و رستوران حمام خان بهترین گزینه‌ها هستند که غذاها را با دستورپخت اصیل و سنتی ارائه می‌دهند.
غذاهای محلی و سنتی استان کرمان و یزد
نقد و بررسی امکانات هتل‌های یزد
معرفی هتل‌های تاریخی ایران با خدمات لوکس و مجلل
غذاهای محلی جنوب (راهنمای آشپزی بوشهری)
